Samenwerking in waterketen

Uit ArenaWiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Inhoud

Bestuursakkoord Water

Het Bestuursakkoord Wateris één van de vijf onderdelen die vallen onder het Hoofdlijnenakkoord tussen rijk en decentrale overheden over decentralisatie. Dit Hoofdlijnenakkoord bevat naast afspraken over bestuur, financiën en het verminderen van regeldruk, richtinggevende kaders voor vijf terreinen van decentralisatie, waaronder water. Het Bestuursakkoord Water gaat uit van de algemene uitgangspunten van het kabinet: rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en drinkwaterbedrijven beperken zich tot hun kerntaken; taken worden op een niveau zo dicht mogelijk bij de burger gelegd; per terrein zijn ten hoogste twee bestuurslagen betrokken bij hetzelfde onderwerp.

Het Nationaal Bestuursakkoord Water, afgesloten in 2003, geactualiseerd in 2008 en met een looptijd tot 2015, en het Bestuursakkoord Waterketen dat in 2007 is afgesloten met een looptijd tot 2011, hebben de basis gelegd voor het Bestuursakkoord Water uit 2011.

Doel van het Bestuursakkoord is een doelmatiger organisatie, bestuur en uitvoering van het waterbeheer in Nederland. Hiervoor is een reeks van maatregelen opgenomen die zijn gericht op:

  • Heldere verantwoordelijkheden, minder bestuurlijke drukte;
  • Beheersbaar programma voor de waterkeringen;
  • Doelmatig beheer van de waterketen;
  • Werkzaamheden slim combineren;
  • Het waterschapsbestuur.


Samenwerking in de waterketen

De afspraken in de afvalwaterketen hebben als doel de doelmatigheid te verhogen, de kwaliteit van het beheer te verbeteren en de kwetsbaarheid te verminderen. Om dit te bereiken zullen gemeenten onderling en samen met de waterschappen kennis en capaciteit slim bundelen.

  • De doelmatigheid wordt vergroot door het bundelen van kennis van en capaciteit op het gebied van investeringsprogrammering. Dit betreft niet alleen de initiële kosten maar ook de beheerkosten om voorzieningen in stand te houden. De gezamenlijke investeringsprogrammering van gemeenten en waterschappen op de schaal van zuiveringskringen vormt de basis voor de eigen plannen van gemeenten en waterschappen.
  • Bij uitvoering van operationele taken wordt beheer verder geprofessionaliseerd. De operationele taken in het afvalwaterketenbeheer wordt opgeschaald naar de gebiedsgrootte van het waterschap tenzij dat vanuit doelmatigheid ongewenst is. Hiermee worden efficiëntiewinst en kwaliteitsverbetering bereikt. Het betreft werkprocessen zoals inspectie en onderhoud van voorzieningen, het doen van metingen, gegevensbeheer, sturing/gemalenbeheer en storingsdienst.
  • Per zuiveringskring hebben de deelnemende gemeenten en het waterschap in 2010 een duo van bestuurlijke of ambtelijke trekkers benoemd om het regionale uitwerkingsproces te starten en te leiden. Op 31 december 2011 zijn voor de kringen of werkeenheden bindende afspraken gemaakt over de juridische vormgeving van de samenwerking in de afvalwaterketen tussen gemeenten onderling en met waterschappen. Op 31 december 2012 wordt in meer dan 75% van de kringen of werkeenheden effectief en doelmatig samengewerkt.

Informattie over de landelijke en regionale ontwikkelingen, goede voorbeelden in het land en de grand design van de samenwerking is te vinden op Samenwerkenaanwater.nl.


Werkzaamheden slim combineren

Door werkzaamheden van de verschillende overheidsdiensten slim te combineren kan doelmatigheidswinst worden bereikt. Dit kan vorm krijgen door werkzaamheden gezamenlijk uit te voeren of verregaand samen te werken in zowel de primaire als de ondersteunende processen. Enkele voorbeelden:

  • Gezamenlijke uitvoeringsorganisatie voor Hoogwaterbeschermingsprogramma van Rijkswaterstaat en de waterschappen om de kennis met betrekking tot projectmanagement en inkoop met behulp van nieuwe contractvormen te delen.
  • Op 1 januari 2011 is het Informatiehuis Water, een samenwerkingsverband van het Waterschapshuis, Rijkswaterstaat en het IPO, van start gegaan. Het werkgebied van het Informatiehuis Water heeft betrekking op het gehele domein van het waterbeheer. Het Informatiehuis Water gaat in eerste instantie zorgen voor een efficiënter gegevensverkeer voor de Kaderrichtlijn Water. Vanaf 2012 zullen de activiteiten van het Informatiehuis Water op basis van business cases stapsgewijs worden uitgebreid naar het gehele waterdomein.
  • Opzetten van gezamenlijke inkoop bij de aanlegprojecten in de GWW-sector, het beheer en onderhoud van waterkeringen, watergangen en kunstwerken, kennis en ingenieursdiensten en ICT.
  • Rijkswaterstaat en de waterschappen een vormen een gezamenlijk fysisch, chemisch en biologisch meetnet en voor het gezamenlijk bemonsteren, analyseren en verwerken van laboratoriumgegevens.
  • Rijkswaterstaat en de waterschappen verkennen gezamenlijk de mogelijkheden om samenwerking op het gebied van vergunningverlening en handhaving te versterken. Op basis van deze verkenning wordt een voorstel uitgewerkt op welke punten deze samenwerking kan worden versterkt.
  • De Unie van Waterschappen en de VNG bevorderen de samenwerking tussen waterschappen en gemeenten bij het heffen en invorderen van belastingen.


Door de waterschappen Brabantse Delta, Aa en Maas en de Dommel, Brabant Water en de provincie is verkend hoe de samenwerking bij de grondwatermodellering eruit kan zien. De focus van de verkenning was het beheer en de ontwikkeling van de Hydrologische gereedschapskist (HGK), inclusief basismodellen en basis(model)data. Als stip aan de horizon is gekeken naar de samenwerking bij locatie specifieke modelleringen en de service naar derden (gemeenten, gebiedsbeheerders). Het resultaat is vervat in de rapportage ‘Gedeeld inzicht – inrichtingsvoorstel grondvorm samenwerking en beheer grondwatermodellering’. Hierin staat beschreven:

  • Uitgangspunten, ambities en randvoorwaarden voor de samenwerking
  • De mogelijke scenario’s voor de samenwerking
  • De voor- en nadelen daarvan
  • Een op basis daarvan geformuleerd inrichtingsvoorstel

De voorgestelde inrichting van de samenwerking moet bijdragen aan een kwalitatief betere grondwatermodellering met op termijn lagere kosten. Met name door lage projectfricties (herstel en advieskosten ten gevolge van suboptimale modelleringen en besluitvorming).


Fusies van waterschappen

De waterschappen zijn in achterliggende decennia voortdurend opgeschaald om berekend te blijven op hun taken. Dit proces van opschaling is naar verwachting niet ten einde. De algemene besturen van de waterschappen Velt en Vecht en Regge en Dinkel hebben besloten om te fuseren. Per 1 januari 2014 verzorgt een nieuw fusiewaterschap het waterbeheer in Zuidoost-Drenthe, Noordoost-Overijssel en Twente. Direct na de zomer van 2013 start de bouw van de nieuwe fusieorganisatie. Naar verwachting maakt de fusie een reductie mogelijk van circa 10% (ca 60 fte) van de totale personeelsomvang. Dit wordt, verspreid over vier jaar, gerealiseerd via natuurlijk verloop en werk-naar-werk-garanties (binnen en buiten het waterschap). Er volgen géén gedwongen ontslagen. Met de sociale partners is overeenstemming bereikt over een sociaal beleidskader, waarin op hoofdlijnen de uitgangspunten voor de personele consequenties staan benoemd.

Opschaling is echter geen doel op zichzelf, doelmatigheidswinst staat voorop. Dit kan betekenen dat de forse opgaven op het terrein van het waterbeheer soms leiden tot intensivering van samenwerking zonder wijziging van structuur en soms tot samenvoeging van waterschappen. Een goed voorbeeld hiervan is de samenwerking van de Waterschappen in Oost-Nederland. Begin 2012 hebben zes waterschappen (Velt en Vecht, Reest en Wieden, Groot Salland, Regge en Dinkel, Zuiderzeeland en Rijn en IJssel) besloten het verkennend onderzoek te starten naar kansrijke gebieden voor samenwerking middels meervoudige virtuele shared services. Voor de samenwerking Waterschappen Rijn-Oost zijn vier taakvelden geselecteerd op basis waarvan de samenwerking middels virtuele shared services wordt vormgegeven.

Persoonlijke instellingen